Lucas 23: 42-43: Jezus, denk aan mij!

Liturgie

Als Taizéviering

Welkom en mededelingen

Belijdenis van afhankelijkheid en vertrouwen

Groet

Taizé 10 (76) Laudate Dominum – Alle volken zingt een lied voor de Heer

Gebed

Lezing Genesis 3: 22-24

Taizé 147/ NLB 256 Bleibet mit deiner Gnade – Blijf bij ons met uw genade

Lezing Lucas 23: 33-46

Taizé 58 (82) Misericordias Domini – Van uw barmhartigheid

Overdenking over Lucas 23: 42-43 ´Jezus, denk aan mij´

Taizé 37 Jesus remember me

Gebed

Collecte

Kindermoment en kinderlied?

Taizé 53 Dona la pace – ‘Geef vrede, Heer, aan wie vertrouwen op U’

Zegen

Traditionele liturgie

Welkom en mededelingen

Belijdenis van afhankelijkheid en vertrouwen

Groet

Zingen: Ps. 118: 1,2,6 ‘DNP ‘Laat iedereen Gods goedheid prijzen’

Gods leefregels 1 Petrus 2: 19-25

Zingen: NLB 651: 1.2.3.4.7 ‘Christus heeft voor ons geleden’

Lezing Genesis 3: 22-24

Lied 423: 1-4 LvdK ‘Ach, blijf met uw genade’ (Hermelhoog 443)

Lezing Lucas 23: 33-46

NLB 576b: 1,2,3 ‘O hoofd vol bloed en wonden’

Overdenking over Lucas 23: 42-43 ´Jezus, denk aan mij´

NLB 577: 1,2,3 ‘O wereld, zie uw leven’

Gebed

Collecte

Kindermoment en kinderlied?

NLB 574: 1,2,3 Glorie zij u Christus, U leed onze nood’

Zegen

Beste mensen, zussen en broers, gemeente,

Naast Jezus aan het kruis hingen nog twee veroordeelden. Lucas noemt ze misdadigers, kwaaddoeners, andere evangelisten hebben het over rovers. In elk geval hadden ze iets ergs gedaan, misschien samen met Barabbas die door Pilatus op tal gezet was met Jezus om vrijgelaten te worden en die door het volk gekozen was. In Marcus 15: 7 lezen we dat Barabbas gevangen zat, “samen met de andere opstandelingen die tijdens het oproep hadden gemoord”. Heftig! Hoe dan ook, het waren mannen die niet voor een kleintje vervaard waren en die hun handen los hadden zitten en die misschien door de Romeinen als terroristen opgepakt waren Je zou vandaag misschien denken aan een IS´ er of iemand anders die bloed aan zijn handen heeft, een niets ontziende maffiabaas of drugsbaron.. en stel dat daar een hardvochtige dictator zou hangen, aan dat kruis naast Jezus. In elk geval moet je maar denken dat die twee geen mannen waren waar we veel medelijden mee zouden hebben, laat staan sympathie, al ben ik blij dat zulke straffen niet meer passen in ons strafrecht…en de doodstraf is hoe dan ook iets vreselijks…terecht denk ik afgeschaft in veel landen.
Maar nog eens: die mannen hadden slechte dingen gedaan en die ene geeft dat ook toe na eerst net zo goed meegedaan te hebben met het bespotten van Jezus – nu zegt hij tegen zijn maat aan de andere kant: “Wij worden terecht gestraft: het is ons verdiende loon”. Hij weet ook, als Jood die met het geloof in God was opgevoed, dat je na dit leven voor God verantwoording moet afleggen voor wat je hebt gedaan: “Heb jij dan zelfs geen ontzag voor God nu je dezelfde straf ondergaat?”. Zelf heeft hij wel ontzag voor God en ziet hij op tegen de confrontatie met de hoogste rechter. Wat maakt dat hij Jezus te hulp roept: “Jezus, denk straks aan mij, als U in uw koninkrijk komt”. Meer vraagt hij niet: denk aan mij, doe een goed woordje voor mij. En dan krijgt hij meer dan hij vroeg en kon verwachten: je mag vandaag nog mee naar dat rijk, naar de plek waar alles weer goed is en mooi zoals in het paradijs.
Mooi natuurlijk wat hier gebeurt en Jezus deze crimineel belooft, maar is dat niet al te makkelijk na alles wat de man op zijn kerfstok heeft, dat hij er zo afkomt? Stel je voor dat zoiets gebeurt met de moordenaar van je kind, of met een IS strijder…met een dictator,,,, een oorlogsmisdadiger .. wat dan? Er is vaak zo op dit gebeuren gereageerd: mooi makkelijk, wat een goedkope genade, gaat dat zomaar? Waar ook iets bij zal zitten als: gelukkig ben ik niet zo iemand, met zo’n strafblad en zo’n einde… En dan misgun ik zo’n slechterik dat hij zomaar de hemel in kan wandelen.. in plaats van samen met de engelen in de hemel blij te zijn met elke verloren zoon die zich bekeert…en die weer thuis mag komen…
Dan ga je er anders naar kijken en anders op reageren: dit is nou echt ´amazing grace´ = verbazingwekkende genade – genade zo oneindig groot, dat ik die het ook niet verdien, het leven vind. Dan besef ik dat ik vanuit mezelf geen haar beter ben, zoals een oud lied laat zingen: “Ik ben het, ik moest boeten, met handen en met voeten, genageld aan uw kruis”. En nee, het is niet een genade die goedkoop is maar een genade die Jezus zijn leven heeft gekost en die ons laat zingen: “O Here, die uw leven voor mij hebt prijsgegeven, gedenk mij in het paradijs.”
Ja, want hoe het verhaal ook was van die crimineel naast Jezus, hij is de enige daar midden in die ellende van pijn en dood, spot en haat, die tot geloof in Jezus is gekomen, nadat hij eerst ook had mee gespot… Kennelijk is er wat gebeurd bij hem van binnen door de manier waarop die gekruisigde in het midden zijn erge lijden onderging en zelfs voor wie Hem dit aandeden, bad aan dat kruis: “Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat ze doen”. Ja, en blijkbaar wist de man ook wel meer van Jezus, had hij misschien er wel bij gestaan toen Jezus zieken beter maakte, want hij zegt tegen zijn maat: “Wij worden terecht gestraft, maar die man heeft niets verkeerds gedaan”. Ja, en hij ziet nu in dat juist omdat Jezus zichzelf niet redt, niet voor zichzelf opkomt en niet hangt te schelden en te vloeken maar bidt voor anderen, zelfs voor zijn vijanden, dat dat juist het beste bewijs is dat Jezus echt de koning is die God heeft gestuurd: Jezus, denk aan mij, als u in uw koninkrijk komt. Dat koninkrijk dat het rijk van God is….misschien dat God ook zijn erge zonden wil vergeven. Dat is om zo te zeggen ‘licht aan het kruis’. Terwijl het daar op Golgotha de hel op aarde is en de dood voor Jezus en die andere twee steeds dichterbij komt, is daar een man die ervan overtuigd is geraakt dat het met deze Jezus niet afgelopen is maar dat Hij door de dood heen koning gaat worden en dat Jezus daarom straks bij God ook voor hem iets kan betekenen: denk aan mij. En als dat geen genade is, niet goedkoop maar wel gul, zelfs voor wie alles hier op aarde heeft bedorven en kapot gemaakt; zelfs voor relschoppers en criminelen, moordenaars, terroristen, dictators, oorlogsmisdadigers is er hoop…Jezus, denk aan hen…Ja, en er is ook hoop voor zondaars als jij en ik: Jezus, remember me! En dan gaat het paradijs dat achter onze eerste voorouders op slot ging, als gevolg van hun opstand tegen God, door de dood van Jezus aan het kruis weer open. Dank U, Heer!
Ja, hoe bijzonder dat die ene gekruisigde naast Jezus gelooft en belijdt dat juist dat Jezus niet zichzelf redt en niet van dat kruis afkomt maar daar wil sterven, ook voor hem, dat juist zo zonneklaar is dat Jezus echt de koning is die je redden kan. Hoe wordt zo alle spot en getreiter rond dat kruis voor goed monddood gemaakt.
Aan het kruis hing boven Jezus een bordje met daarop: hier hangt de koning van de Joden. Door Pilatus meer bedoeld om de Joden te treiteren dan om met Jezus te spotten. Zo van: kijk, dat is nou jullie koning…Rome is toch echt machtiger…vergeet het maar dat jullie een koning krijgen die het tegen mij en tegen de keizer kan opnemen. Tegelijk is het ook krenkend voor Jezus want wat is nou een koning aan een kruis, een koning zonder leger, zonder zwaard; dat is toch einde verhaal met dat koninkrijk waar Jezus het al prekend en genezend zo vaak over heeft gehad…dat stelt toch niks voor en kan toch niks worden in een wereld waarin het draait om macht en wapens, geld en status, een wereld van jezelf redden en die anderen de baas zijn…? Precies dat is de rode draad in wat om Jezus heen en tegen Hem aan geroepen en gespot wordt: als jij echt bent wat je beweerde te zijn, laat dat dan nu maar zien! Lucas vertelt hoe de leiders van het volk zoiets roepen, vol spot en leedvermaak: Hij heeft toch zoveel mensen gered, laat Hij nu zichzelf maar redden als Hij echt de Messias is, door God gezalfd en uitgekozen om de beloofde koning te zijn. Ze willen maar zeggen: zie je wel dat het allemaal grootspraak was en zelfs godslastering, zie je wel dat wij gelijk hadden, want Hij kan niet eens zichzelf redden, wat een afgang! De Romeinse soldaten die eerder Jezus hadden uitgelachen als nepkoning, met die versleten soldatenmantel om en die stekelige doornenkroon op zijn hoofd, doen nu driftig mee met de spot, met een schuin oog naar dat bordje over de Jodenkoning: als je echt de koning van de Joden bent, moet je toch van dat kruis af kunnen komen. Nog dichterbij doen de twee mannen die naast Jezus opgehangen waren, ook hun duit in het zakje. In elk geval eerst wel, zoals verteld door Matteüs en Marcus: “ook de twee andere gekruisigden beschimpten Hem”. En Lucas geeft het weer als uitspraak van een van de twee veroordeelden naast Jezus die vast ook een Joodse man was: “Jij bent toch de Messias. Red jezelf dan en ons!”
Het is allemaal vanuit de op zich menselijke gedachte dat een koning en zeker de door God beloofde en lang verwachte koning sterk zou zijn, sterker dan Romeinse bezetter, sterk genoeg om zijn volk te bevrijden en een tijd in te luiden als vroeger die van David en Salomo. Zo zat de wereld toen in elkaar en zit de wereld nog altijd in elkaar, sinds die illusie uit dat eerste paradijs van zelf beslissen en jezelf redden als een god in je gedachten en een god in je gedrag. Een wereld waarin je mee wilt tellen en gezien wil zijn, waarin een mens zichzelf moet zien te redden en sterk moet zijn. Dat is al zo in het kleine van elke mens, en zeker in de wereld van de kleine en grote politiek waarin het aankomt op sterk zijn en slim zijn, waarin sterke leiders een groot leger moeten hebben en aan landje- pik doen en indruk willen maken op eigen volk en de wereld. In de Bijbel komen we de Farao van Egypte tegen en Nebukadnezar in Babel, en later had je de Romeinse keizers en Karel V en Filips II, en weer later Napoleon en Hitler en Stalin en nu probeert Poetin zichzelf groot en sterk te maken.. en houdt hij een hele wereld in zijn greep.
Maar dan is het bijzondere dat je met koning Jezus in een totaal andere wereld terechtkomt. Jezus die toen Pilatus Hem vroeg of Hij echt een koning was, als antwoord gaf dat dat inderdaad zo was maar heel anders dan Pilatus dacht: “Mijn koningschap hoort niet bij deze wereld. Als mijn koningschap bij deze wereld hoorde, zouden mijn dienaren wel gevochten hebben om te voorkomen dat Ik aan de Joden werd uitgeleverd. Maar mijn koningschap is niet van hier.” (Johannes 18: 36). Met die dienaren zijn niet de leerlingen bedoeld, dat stelletje ongewapende vissers en andere gewone burgers – al had Petrus wel even uitgehaald met zijn grote mes – maar Jezus doelde ook en vooral op de hemelse legers van God zijn Vader, wat Hij dan ook zei tegen Petrus met zijn steekwapen: “Steek je zwaard terug op zijn plaats. Want wie naar het zwaard grijpt, zal door het zwaard omkomen. Je weet toch dat Ik mijn Vader maar te hulp hoef te roepen of Hij stelt mij onmiddellijk twaalf legioenen engelen ter beschikking. Maar hoe zouden dan de Schriften in vervulling gaan, waar staat dat het zo moet gebeuren? “ En dus vroeg Jezus niet om die engelenlegers en heeft Hij ook niet op aarde een leger gevormd om met geweld op de troon te komen. Een les die ook de eerste leerlingen door schade en schande hebben moeten leren, b.v. kort ervoor toen ze ruzie maakten over de vraag wie de belangrijkste van hen was en Jezus hen op hun plaats zette: “Vorsten oefenen heerschappij uit over de aan hen onderworpen volken, en wie macht heeft, laat zich weldoener noemen. Laat dat bij jullie niet zo zijn. De belangrijkste van jullie moet de minste worden en de leider de dienaar” En, zegt Jezus erbij, volg mijn voorbeeld: “Ik ben in jullie midden als iemand die dient”. Bij Jezus is het de omgekeerde wereld: Gods wereld!
En in die wereld zijn er geen hopeloze gevallen en is er voor iedereen vergeving, ook voor die soldaten, voor Jezus´ rechters, voor die mannen naast hem…en ook voor u en jou en mij. En Jezus leert ons bidden om vergeving en legt ons ook in de mond: “zoals wij vergeven wie ons iets schuldig is ” En al eerder in de Bergrede: ‘heb je vijanden lief en bid voor wie je vervolgen, alleen dan zijn jullie werkelijk kinderen van jullie Vader in de hemel.’ Nou, en waar dat gebeurt, waar mensen dat opbrengen en zo naar elkaar kijken en met elkaar omgaan, gaat Gods paradijs vandaag al open: voor hem en voor haar, en voor mij…. Dan begint dat koninkrijk van God en Jezus al hier op aarde.
Alle reden om het maar vaak te bidden: Jezus, denk aan mij, en denk aan al die andere mensen, hoog of laag, sterk of zwak, slecht of goed, slachtoffer of dader. Want onszelf redden lukt hen niet en ons ook niet. Gelukkig hoeft het ook niet. Jezus, denk aan mij, red mij, en breng mij thuis, nu al en straks voorgoed.
amen

Complot…of God

Liturgie morgendienst

Welkom en mededelingen

Votum en groet

Zingen: Psalm 2: 1,2 DNP ‘Wat willen al die wereldleiders toch?

Gods leefregels 1 Petrus 3: 8 – 17

Zingen: Psalm 34: 3,4,5 DNP ‘Dien God en heb het goed’

Gebed

Bijbellezing: Jesaja 8: 1 – 9: 6

Zingen: Psalm 130: 1,2 DNP ‘Vanuit het diepe duister’

Preek ‘Complot…of God?’

Zingen: Gezang 227: 1,4,5 GK ´Alles, alles is gelegen´

Of: NLB 452’’ Als tussen licht en donker’

Gebed

Collecte

Zingen: NLB 416: 1-4 ‘Ga met God’

Zegen

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, dia 1

Ze zijn er altijd al geweest: complotverhalen. Complotverhalen worden gevoed door onzekerheid en angst; ze komen vooral op en vinden gehoor in een tijd van crisis; als mensen zich zorgen maken en zich bedreigd voelen en geen vertrouwen hebben in hun leiders. We beleven ook nu zo’n tijd, waarin van alles aan de hand is, zoals corona. Beweerd wordt dat het coronavirus bewust verspreid zou zijn door Bill Gates die dan aan een vaccin kan verdienen, en dat machten achter de overheid erop uit zouden zijn om ons met coronapas en QR code te manipuleren. Onrust die versterkt wordt door wantrouwen in de overheid, na het falen van die overheid in b.v. het toeslagenschandaal en de Groningse aardbevingsschade. En dan is er ook het World Economic Forum, een internationale club onder leiding van een zekere Karl Schwab die een ‘Great Reset’ bepleit, een herstructurering van de economie na corona, met meer aandacht voor duurzaamheid en klimaat en eerlijker verdeling van goederen – wat daarna door rechts-Amerika bestempeld is als nieuw communisme dat de wereld wil overheersen. En dan er zijn predikers die wijzen op Openbaring 13 waar we lezen over een monsterlijke macht – het beest uit de aarde – die iedereen wil voorzien van een merkteken – en alleen als je dat teken hebt, kun je kopen en verkopen – zonder dat sta je erbuiten – zie je wel, zegt men, dat gaat gebeuren als je niet beschikt over zo’n QR – code. Dan wordt je ‘uitgeplugd’. Dus is de oproep: wees op je hoede en kom in verzet. dia 2 Eerder waren er ook al zulke verhalen, b.v. rond de pinpas en de streepjescode,
Wat moeten we hier nou van denken en hoe stellen we ons op als gelovige mensen? Is het niet terecht dat gewaarschuwd wordt tegen duistere machten die ons leven willen beheersen, wat toch ook de Bijbel doet als het gaat over de macht van satan? Paulus heeft het over een strijd met “kwade geesten in de hemelsferen” (Ef.6), Petrus waarschuwt dat de duivel “rondgaat als een brullende leeuw, op zoek naar prooi” (1 Pet. 5), en in Openbaring 13 gaat het inderdaad over een merkteken van zo’n eng beest. Zijn we niet naïef als we ons geen zorgen maken?
Nou, alert zijn en oppassen voor wat allemaal ons kan overkomen, is altijd goed en nodig De vraag is dan wel of je wel ziet waar het echt om gaat en wat de juiste houding is. Daar kan de Bijbel ons bij helpen, ook het gedeelte dat we net uit Jesaja 8 en 9 gelezen hebben.
Ik wil daar nu met jullie wat beter naar gaan kijken, met als thema: Complot…of God? We letten op drie aandachtspunten uit deze hoofdstukken: dia 3
1 laat je niet bang maken (8: 11-13)
2. heb vertrouwen in de Heer (8:17)
3. leef in het licht van Jezus (9:1)

dia 4 1 Complot of God? Laat je niet bang maken.

Nou, bang waren ze wel degelijk in Jeruzalem, toen Jesaja de mensen aansprak. Om Juda heen was van alles aan de hand en dat zorgde voor veel onrust en paniek. Israël was na de dood van koning Salomo uiteengevallen in twee koninkrijken: Israël met als hoofdstad Samaria, en Juda met als hoofdstad Jeruzalem. In de tijd waarin zich afspeelde wat we gelezen hebben was in Samaria Pekach koning en in Jeruzalem Achaz; en die twee deden veel dat God niet goed vond.
Het was ook een tijd van enorme spanning, door de dreiging van de oprukkende legers van het machtige Assyrië, met als centrum wat tegenwoordig Irak heet. dia 5 Dat werd door kleinere landen als Syrië en Israël gezien als een groot gevaar; bovendien waren ze verplicht om elk jaar veel geld aan de machtige buurman te betalen en dat waren ze goed zat; reden voor de koningen Resin van Syrië en Pekach in Samaria om zich samen tegen het machtige Assyrië te verzetten, en ze wilden Achaz van Juda zover krijgen om ook mee te doen. Maar toen die daar niet in mee ging kwam er oorlog± Syrië en Israël Juda aan, en belegerden ze Jeruzalem. Dat bracht Achaz ertoe om de machtige buur Assyrië te hulp te roepen. Hij moest in ruil voor die hulp veel geld betalen, en zelfs de kostbaarheden uit de tempel werden als afkoopsom gegeven aan de Assyrische koning. En ook toen bleef het onzeker wat er verder zou gaan gebeuren; geen wonder dat veel mensen het niet vertrouwden en er ban van werden.
Nou, tegen die achtergrond moeten we lezen wat verteld wordt in Jesaja 7 en 8. Met als rode draad wat boven Jesaja 8 staat: “Onheil over een volk zonder vertrouwen”. In Jesaja 7 werd dat al tegen koning Achaz gezegd: “Als jullie geen vertrouwen hebben, houden jullie geen stand”. Maar Achaz vertrouwde op Assyrië in plaats van op God die toch had beloofd dat het goed zou komen: “Houd het hoofd koel, laat u geen schrik aanjagen door die twee smeulende stukken hout, Resin van Aram (=Syrië) en de zoon van Remaljahu (=de koning van Israël), hoe hoog hun woede ook oplaait”. Zij hebben dan wel kwaad in de zin, “maar dit zegt God, de HEER: Het zal niet gebeuren, het zal niet zo gaan.“ Heel bijzonder, dat geduld van God, met een volk en koning die zo veel deden wat tegen de wil van de Heer inging. Wat een liefde en genade dat God toch zijn volk wilde redden. Vlak voor onze tekst staan nog meer bemoedigende woorden als over die volken die Juda bedreigden wordt gezegd dat hun plannen nergens toe zullen leiden, “want God is met ons”. Dan hoef je toch niet in paniek te raken?

Kijk, maar als je dan naar onze tekstverzen kijkt, blijkt dat ook Jesaja en de mensen om hem heen het er best moeilijk mee hadden Jesaja vertelt dat God hem als het ware bij de hand pakte en waarschuwde om niet mee te gaan met allerlei geruchten en angst voor duistere complotten en politieke spelletjes: “Noem niet alles een samenzwering wat zij een samenzwering noemen. Wees niet bang voor wat hun angst aanjaagt, heb er geen ontzag voor”. Het staat er in het meervoud, dus moest Jesaja dit doorgeven aan de mensen om hem heen. Blijkbaar gingen er ook toen al allerlei geruchten rond die niet te controleren waren en dat joeg veel mensen angst aan. Jeremia waarschuwt er later ook tegen: “Laat het hoofd niet hangen, wees niet bang voor geruchten her en der. Dit jaar gaat er een bang gerucht, het volgend jaar gaat er een ander.” (Jeremia 51: 46). Er is niets nieuws onder de zon: in alle tijden zijn er geruchtenmachines, gaat nepnieuws rond, zijn er echte en vermeende complotten, die zorgen voor verwarring en angst.
Maar dan zegt de Heer tegen Jesaja en door hem tegen het volk, en ook tegen ons: laat je niet bang maken, ga niet mee met dat geroddel en met allerlei nepnieuws maar vertrouw op Mij en houd de moed erin… en als je al ergens bang voor moet zijn, wees dan niet bang voor machtige mensen of enge samenzweringen, heb dan liever angst en ontzag voor je God, de Heer van de hemelse machten, die heilig is, ontzagwekkend.
Nee, dat is niet bedoeld om de mensen toen en ons vandaag bang voor God te laten zijn, maar wel om ons ervan te doordringen dat God groot en machtig is, sterker dan wie kwaad in de zin hebben, en dat juist wie kwaad wil, deze God tegen zich krijgt. Zoals in vs. 9 de volken met hun aanvalsplannen de wacht wordt aangezegd: “Gord je wapens aan en beef van angst… Smeed een plan, het zal verijdeld worden; sluit een overeenkomst –het zal nergens toe leiden. Want God is met ons”. Dat geeft rust! Maar waar dat vertrouwen ontbreekt en mensen blijven lopen op hun eigen weg, lopen ze vast en gaat het mis. Dus wordt een keus gevraagd: God is voor wie Hem vertrouwt een heiligdom, een plek om te schuilen en veilig te zijn, maar voor de ander een struikelsteen en een valstrik en een net. Daar zullen ze in Samaria en Jeruzalem achter komen, als het niet verandert: “Velen zullen struikelen, ze komen ten val en worden vermorzeld, raken verstrikt en worden gevangen”. Dat is ook gebeurd, een triest verhaal dat uitliep op verwoesting en ballingschap.
Dat was toen, heel lang geleden. Maar het staat in onze Bijbels, ook voor ons. Laten we maar nuchter zijn en ervan uitgaan dat ook wij niet alles wat gebeurt kunnen overzien. Ook in onze tijd spelen bij plannen die worden gemaakt en beslissingen die worden genomen, belangen mee, wordt er gelobby’ d, draait veel om geld en macht. Wees daarom maar blij met mensen die naar boven halen wat fout gaat: vasthoudende journalisten, Kamerleden, klokkenluiders, je zou ze moderne profeten kunnen noemen.. en houd je ogen ook zelf open, deel niet naïef al je gegevens via sociale media, bewaak je privacy. Maar vooral: vertrouw op God je Vader die boven al dat aardse gedoe staat, over wie we zongen: “Wat willen al die wereldleiders toch met al hun plannen en hun dwaze dromen? Dan lacht de HEER vanuit zijn hemelwoning; Hij spreekt tot hen met goddelijke spot: Ik ben de HEER. Heersers, wees wijs: je moet de HEER gaan eren”. En laten wij dat ook maar doen, vol ontzag en met vertrouwen. Heb moed! Je hoeft echt niet bang te zijn.

dia 6 2. Complot of God? Heb vertrouwen in de Heer (8:17)

Dat heeft ook Jesaja moeten leren en hij houdt het de mensen toen en ons voor: ‘ik zal wachten op de HEER….ik heb mijn hoop op Hem gevestigd”. Dat hebben Jesaja en zijn vrouw en kinderen ook mogen voorleven en uitstralen als gezin naar de mensen om hem heen: ‘Ik ben, met de kinderen die de HEER mij heeft gegeven, een teken voor Israël”. Dat zal slaan op de namen die Jesaja aan twee van die kinderen gegeven heeft, ongebruikelijke lastige namen maar met een boodschap. ‘Schear Jaschub’= ‘een rest keert terug’ en – nog lastiger: Maher-Salal-Chaz-Baz = haastige roof, spoedige buit, wat slaat op de Assyriërs die de rijkdommen van Damascus en Samaria zullen wegroven. Wat voor Juda en Jeruzalem bemoedigend is: jullie vijanden worden verslagen. En lees er niet overheen dat die uitkomst niet verdiend is, gezien wat ze er in Juda onder leiding van Achaz voor puinhoop van hadden gemaakt, Jesaja is er zelf verbaasd over, hij kan het haast niet geloven maar klampt zich vast aan Gods trouw: ‘ik zal wachten op de HEER, hoewel Hij zich voor het volk van Jakob verborgen houdt, ik heb mijn hoop op Hem gevestigd”. Dan moet je wel een sterk geloofsvertrouwen hebben. Als het lijkt of God zich niet meer laat zien, niet ingrijpt om te redden, zich – NBV 21 – van zijn volk heeft afgewend, dan toch blijven vertrouwen dat God er is en toch de hoop niet verliezen! Ik vind het een mooie gedachte dat het gezin van Jesaja een teken kon zijn voor de mensen om hen heen, door die namen maar vooral als een voorbeeld van een sterk vertrouwen op God, midden onder alle onrust en tegen alle complotverhalen in. Het zou mooi zijn als wij als gelovige mensen en als kerk ook aan mensen om ons heen laten zien dat we vertrouwen op onze Vader in de hemel die machtiger dan welke wereldleider of multinational ook”. Dan hoef je niet onrustig te worden door allerlei geruchten over complotten, en ook angst voor een wereldregering hoeft je niet uit de slaap te houden, als je mag weten en geloven dat God er is en dat Hij deze wereld regeert. Laten we vooral in dat vertrouwen leven en laat ons houvast zijn wat we denk ik nog wel kennen uit die eerste zondag van de catechismus dat we in leven en sterven het eigendom zijn niet van onszelf – en ook niet van welke ongrijpbaar virus of welke geheimzinnige krachten ook, maar van onze trouwe Heer en Redder Jezus Christus.

dia 7 3. Complot of God? Leef in het licht van Jezus (9:1)

Nee, zijn naam wordt nog niet genoemd door Jesaja maar zijn komst wordt al wel aangekondigd, en dat mag het licht zijn dat straalt midden in een stikdonkere tijd. Want nee, de profetie maakt het niet mooier dan het is: het wordt echt moeilijk en veel mensen weten vaak niet hoe het met hen en met hun kinderen verder moet: “Moedeloos en hongerig zullen de mensen door het land zwerven. Ze zullen honger lijden en in woede de koning en hun God vervloeken. Ze kijken omhoog of staren naar de grond, maar overal heerst verstikkende duisternis; donker en somber is het, nacht overal.” Zo was het toen, door dat oorlogsgeweld en die plunderingen, en ook in onze tijd zijn er genoeg gebieden waar mensen er zo aan toe zijn, waar honger is of dreigt, terreur wordt uitgeoefend, de overheid niet beschermt maar de bevolking onderdrukt, waar dood en verderf wordt gezaaid of rampen gebeuren. En ook in onze welvarende Westerse wereld en ons rijke Nederland zijn veel mensen die boos zijn en demonstreren, zelfs overheidspersonen uitschelden en bedreigen; en er zijn ook mensen die somber zijn of depressief, die op zoek zijn naar steun maar die niet krijgen, mensen die niet weten waar ze het zoeken moeten, misschien kent u zo iemand, misschien voel je je zelf ook soms hopeloos. Maar dan is het een bemoedigende boodschap dat er toch licht is en uitzicht: “Het volk dat in duisternis ronddoolt, ziet een schitterend licht, zij die in het donker wonen worden door een helder licht beschenen”. En dat wordt dan in die bekende profetie verder uitgewerkt door de belofte dat er bevrijding zal komen en nieuwe toekomst door een regeerder die wel rechtvaardig is en recht zal doen en zal bevrijden van onderdrukking en een eind zal maken aan oorlog en geweld, dé vorst van de vrede. Het is wat in die tweede psalm bezongen werd waarmee we begonnen vandaag en waarin God aan het woord komt: ‘Ik ben de HEER en mijn gezalfde koning regeert in Sion, op de berg van God.’ ‘Jij bent mijn zoon; Ik geef aan jou het leven. Bedwing de volken met een sterke staf; Ik heb hen aan jou in bezit gegeven.’ Heersers, wees wijs: je moet de HEER gaan eren. Kniel voor de zoon en luister naar zijn stem. Hij zal je anders in zijn vuur verteren. Je bent pas veilig als je schuilt bij Hem”. Wat wij ook mogen doen: schuilen bij Hem, onze Heer die regeert en die terug zal komen: Jezus die ook ons met beide benen op de grond zet als het gaat over geruchten en complotten en ons tegelijk omhoog en vooruit laat kijken, ik denk aan Lucas 21:8-9: “Let op, laat je niet misleiden. Want er zullen velen komen die mijn naam gebruiken en zeggen: ‘Ik ben het’ of ‘De tijd is gekomen”. Volg hen niet. Als jullie berichten horen over oorlog en opstand, raak dan niet in paniek. Die dingen moeten eerst gebeuren, maar dat is nog niet meteen het einde”. En even verder: “er zullen zware aardbevingen komen en hongersnoden en epidemieën alom.” En dan is de boodschap: “red je leven door standvastigheid.” Niet in paniek raken maar op je plek volhouden. Ja, en zie wat de echte gevaren zijn: “Pas op dat jullie hart niet afgestompt raakt door de roes en de dronkenschap en de zorgen van het dagelijks leven.” Daar zit een veel groter risico in dan in een virus of een vaccin of een QR code of een streven naar een wereldregering. Dat je al je kaarten zet op een goed en luxe leven hier en nu voor jezelf, en daar al je tijd en energie in steekt, of dat je al maar bezig bent om je tegen van alles en nog wat in te dekken, en je alleen maar je zorgen maakt omdat je je leven in de grip wilt houden en merkt dat dat niet lukt..

Leef vooral in het licht dat Jezus is en straal dat licht door aan mensen die nog altijd in het donker zitten, ook mensen die bang zijn en misschien wel in die complotverhalen geloven: veroordeel ze niet, maak ze niet belachelijk, ga vooral waar dat kan met ze in gesprek, en doe dat in de geest van wat hoorden uit die brief van Petrus: vertel over de hoop die je hebt, en doe dat vooral zachtmoedig en met respect. Af en toe hebben we zelf z´n gesprek en dan proberen we door te vragen: waarom denk je dat, hoe kom je aan je informatie, en waarom geloof je die meer dan wat deskundigen erover zeggen…sommige Kamerleden pakken het ook zo aan in debatten: wat zijn de feiten, beschuldig niemand zonder bewijs, check je informatie, en begin altijd vooral met luisteren zonder oordelen.
dia 8 Zoals Jacobus ons aanspoort vooral te luisteren en niet te gauw de mond open te trekken en zeker niet meteen geërgerd en kwaad te zijn.
Houd vooral zelf en samen de moed erin als het lastig is en je zelf ook somber en bezorgd bent. Dat kan en dat helpt, want er is licht: het beloofde Kind is geboren, we hebben het weer gevierd op het kerstfeest dat Gods Zoon Jezus aan ons is gegeven en Hij heeft zichzelf voor ons gegeven, Jezus die echt slachtoffer is geworden van een complot van de kerkelijke en wereldse leiders van toen; zoals er later in een gebed op wordt teruggekeken door zijn leerlingen (Hand.4): “In deze stad hebben allen samengespannen tegen Jezus, uw heilige dienaar, die door U is gezalfd”, een gemeen complot – en toch is juist zo Gods plan uitgevoerd en is Jezus de redder geworden van de wereld en regeert Hij de wereld. Hij heeft alle macht in hemel en op aarde en Hij verzekert ons ervan dat Hij de wereld al overwonnen heeft. En kijken uit naar zijn Dag, naar de nieuwe wereld waar het nooit meer donker is. Daar wachten we op. In verwachting en met de moed van de hoop! dia 9

amen