Lucas 6: 36: Barmhartig als de Vader (nieuwjaarsdienst; ontleend aan ‘Jaar van Barmhartigheid’ in RKK)

Gemeente van onze Heer, geliefd bij God de Vader, plek waar de Geest wil wonen,
dia 1
2016 wordt een schrikkeljaar, met een dag extra – 29 februari – zodat wie op die dag zijn geboren, op de dag zelf hun verjaardag kunnen vieren – strikt genomen heeft
zo iemand heel wat minder verjaardagen dan als op een andere dag geboren bent.

Nou is er een schrikkeljaar niet zo heel bijzonder, dat komt elke vier jaar voor.
Veel meer bijzonder was zo’n jaar waarover we hebben gelezen: het ‘jubeljaar’.
dia 2
In het oude Israël was elk vijftigste jaar zo’n jaar, en vijftig jaar is best een lange tijd.
De Israëlieten maakten dat hoogstens één keer in hun leven mee, of helemaal niet.
Het was ook best ingrijpend wat in zo’n jaar gebeurde, als men zich eraan hield.

Ik las: “Elke vijftig jaar hoorden zij het geluid van een trompet (jobel) dat hen opriep (jobil) een heilig jaar te vieren als een tijd van verzoening (jobal) voor iedereen. In die tijd moesten zij hun goede relatie met God, met hun naasten en met de schepping vernieuwen, in een geest van belangeloosheid. Dit bevorderde onder andere de vergeving van schulden, bijzondere hulp voor diegenen die in armoede vervallen waren, een verbetering van de relaties tussen personen en de bevrijding van slaven”.

Deze zinnen staan in verhaal van paus Franciscus voor jongeren waarin hij uitlegt
waarom in de RK kerk ‘een Heilig Jaar van Barmhartigheid’ is uitgeroepen, dat is begonnen op 8 december 2015 en wordt afgesloten op 20 november 2016. dia 3
Er zit ook een linkje naar dat OT jubeljaar als vijftigste jaar omdat het op 8 december 2014 vijftig jaar geleden was dat het belangrijke 2e Vaticaans Concilie gesloten werd.
Maar veel belangrijker is de inhoudelijke link naar dat Oudtestamentische jubeljaar,
want ook en misschien juist in onze tijd is het een heel centraal en actueel thema
dat niet alleen de rooms-katholieke kerk aangaat maar alle kerken en christenen:
Gods barmhartigheid voor een wereld in nood, voor mensen die heen helper hebben en geen toekomst voor zichzelf zien, en daar horen we eerlijk gezegd allemaal bij,
Terecht is daarom ook uit protestantse en gereformeerde kring met instemming
gereageerd op dat jaarthema dat de paus heeft afgekondigd voor het jaar 2016
als Jaar van Barmhartigheid: Barmhartig als de Vader
dia 4
Dat gaat ook terug op wat we in Luc. 4 lazen over Jezus die in de synagoge van
Nazaret voorlas uit Jesaja 61 en wat daar aangekondigd werd over de beloofde
messias en redder toepaste op zichzelf: “Wat ik jullie net voorgelezen heb, is vandaag werkelijkheid geworden”, en dat was dit: “Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft Hij mij gezonden, om aan gevangenen vrijlating bekend te maken
en aan blinden herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om
een genadejaar van de Heer uit te roepen”. Wat het oude jubeljaar om de vijftig jaar
aan bevrijding en een nieuw begin bracht, wordt door Jezus echt werkelijkheid.
Wat dat betreft slaat de BGT de spijker op de kop: “Er begint een nieuwe tijd”.

De Bijbel is er vol van, het is als een rode draad door OT en NT: dat God een
barmhartig God is, vol medelijden met wie lijden, geduldig, en vergevingsgezind.
Het staat al in Exodus 34 waar God zichzelf zo bekend maakt aan Mozes als
” een God die liefdevol is en genadig, geduldig, trouw en waarachtig, die duizenden geslachten zijn liefde bewijst, die schuld, misdaad en zonde vergeeft, maar niet alles
ongestraft laat” – dat laatste laat zien dat Gods barmhartigheid geen slapheid en lievigheid is maar samen gaat met het doen van recht en het straffen van onrecht.

Het trof mij dat juist paus Franciscus die barmhartigheid als speerpunt kiest voor
het beleid van de kerk, tegelijk allerlei misstanden in eigen huis benoemt en wil aanpakken, zoals vorig jaar in zijn kersttoespraak waarin hij 15 ziekten aanwijst
waaraan volgens hem de curie in Rome leidt, waaronder. mentale en spirituele
verstening, niet willen samenwerken, verwaandheid en rivaliteit, geklets, geroddel,
onverschilligheid, begrafenisgezichten, besloten kringen, winstzucht, pronkzucht.
Het is nogal wat – zou het alleen voorkomen in Rome, en onder rooms-katholieken?

Dit jaar kwam de paus met wat hij noemt een antibiotica-kuur voor de curie, in de vorm van 24 deugden – de beginletters van elk tweetal vormen in het Latijn de
beginletters van het woord misericordia=barmhartigheid – weer dat jaarthema.
Het maakt dat jaar van de barmhartigheid heel concreet: missionair en pastoraal
zijn, geschikt en scherpzinnig zijn, spiritueel en menselijk zijn, voorbeeldig en trouw zijn, rationeel en vriendelijk zijn, onschadelijk en vastbesloten zijn, barmhartig zijn en de waarheid hoog achten, eerlijk en volwassen zijn, respectvol en bescheiden zijn,
overvloedig en aandachtig zijn,dapper en beschikbaar zijn,betrouwbaar en sober zijn.

Het zijn allemaal Bijbelse deugden, en onze Heer Jezus geeft ons het voorbeeld.
Want wat barmhartigheid is horen we en zien we als Jezus onrecht benoemt, dubbelheid aan de kaak stelt, Gods oordeel aankondigt en tegelijk en vooral in eigen persoon belichaamt hoever God zijn Vader gaat in zijn liefde voor zondige en schuldige mensen: Hij geeft zijn eigen Zoon en straft Hem voor wat wij verkeerd deden en nalieten, en geeft ons zijn Geest om ons om te vormen en ons te
leren barmhartig te zijn, geduldig, liefdevol, en bereid om elkaar te vergeven.

Daarom kon Psalm 103 ons al voorzingen: “Hij is een God van liefde en genade,
barmhartigheid en goedheid zijn de daden van Hem die niet vooraltijd met ons
twist, die ons niet doet naar alles wat wij deden, maar onze schuld heeft uitgewist”.
Daarin zien we lang van te voren al trekken van het offer dat Christus bracht.
En de kerk die Christus verkondigt, heeft daarom inderdaad als roeping, zoals paus Franciscus onder woorden bracht dia 5 “allen binnen te leiden in het grote mysterie van de barmhartigheid van God door het gelaat van Christus te aanschouwen”.
Want “wie Hem ziet, ziet de Vader. Jezus van Nazareth openbaart met zijn woord,
met zijn gebaren en met heel zijn persoon de barmhartigheid van God”.

In de katholieke kerk worden daarvoor symbolen gebruikt, zoals het eerst in Rome
en daarna overal ter wereld openen van ‘heilige deuren’ – als verwijzing naar Jezus die zichzelf de deur naar God noemt: wie door die deur gaat – wie in Jezus gelooft en Hem echt wil volgen, die ervaart de genade en de liefde en de vergeving van God..
Dat heeft de Heer Jezus tijdens zijn leven en werken op aarde niet alleen verteld
maar ook laten zien toen Hij mensen hun zonden vergaf en ook helend en reddend
ingreep als tekenen van de nieuwe wereld van God: het jaar van zijn barmhartigheid.

Een mooi voorbeeld van God die barmhartig is en graag vergeeft, is de gelijkenis van de verloren zoon die alles verknoeid had maar als hij met hangende pootjes thuiskomt, met open armen wordt ontvangen: dia 6 “mijn zoon was dood, maar nu leeft hij weer. Ik was hem kwijt, maar ik heb hem weer gevonden”. Welkom thuis!
En Paulus schrijft over de liefde van God in Christus: “Christus is voor ons gestorven
toen we nog leefden als slechte mensen. Dat is het bewijs dat God van ons houdt!”.

Kijk, en als dat diep tot ons doorgedrongen is, als we die liefde van God ons eigen gemaakt hebben, als we daar iets van geproefd hebben, gaat ons raken en wordt tegelijk heel confronterend wat Jezus tegen zijn volgelingen toen maar ook tegen ons en ieder die het leest, zegt: “Wees barmhartig zoals jullie Vader barmhartig is”

Daarmee legt onze Heer de lat hoog: wie zich kind van deze God mag weten en wil
noemen, zal toch op zijn hemelse Vader willen lijken, en zo herkend willen worden?
Ook in de bergrede zoals die in Matteüs staat, wordt de lat hoog gelegd: “Wees
volmaakt, zoals jullie hemelse Vader volmaakt is” (5:48), en dan gaat het over
dezelfde dingen als we lazen bij Lucas: niet alleen van mensen houden die bij je
horen en goed voor je zijn maar ook van mensen die je niet liggen, zelfs zich als vijanden gedragen, goed doen zonder iets terug te verwachten – denk vandaag ook maar aan vluchtelingen en asielzoekers – ook als daar misschien verkeerd willenden tussen zitten, bid voor wie je haten (ook voor jidhadisten en terroristen), zoals God
je Vader- zegt Jezus – ook goed is voor wie ondankbaar en kwaadwillig is……ja
en bedenk er maar bij dat jezelf ook best vaak ondankbaar bent en verkeerde
dingen denkt en doet, en dat je bent aangewezen op Gods barmhartigheid, op
zijn vergeving en op zijn geduld – 2016 is ook voor ons een ‘jaar van genade’.

Gelukkig dat de deur van God elke dag voor ons openstaat – lees wat in Heb. 4
staat over Jezus die de deur naar Gods heilige troon is binnengegaan voor ons
en nu voor ons de deur is naar die troon: “Laten we dus zonder schroom naderen
tot de troon van de Genadige, waar we telkens als we hulp nodig hebben barmhartigheid en genade vinden” (Heb. 4: 16). We zijn toch Gods kinderen,
die een warm plekje hebben in Vaders hart – zonder dat we dat verdiend hebben.
Denk maar weer aan die weggelopen en weer thuis gekomen zoon die dat besefte:
“ik heb gezondigd tegen de hemel en tegen U, ik ben het niet meer waard uw
zoon genoemd te worden” – en hij had gelijk, maar toch: welkom thuis, mijn kind!

Elke dag staat de deur van Vader voor ons open – dat is Gods barmhartigheid.
En als ik echt kind van die Vader bent, staat mijn deur toch open voor die ander die
God op mijn weg door het leven mij laat tegenkomen, of aan onze zorgen als zijn
kinderen, zijn mensen, laat tegenkomen: in onze straat, ons dorp, ons land?

Of hebben we last van wat ik in de krant tegenkwam in een gedicht. “er zijn veel
deuren van barmhartigheid maar wij zijn vaak de sleutels kwijt of we gooien die hard in het slot” – vandaar het gebed, later in hetzelfde gedicht: “Geef ons bij elke dichte
deur vanbinnen een lied voor eerst maar eens de dag die voor ons ligt en voor gewoon maar deze tafel, de ze straat, deze buurt”. Een liedje van barmhartigheid.

Nog een uitspraak van de paus die te denken geeft: “waarom zouden we alle Heilige deuren van alle basilieken ter wereld openen als ons eigen hart gesloten blijft om lief te hebben, als onze handen niet kunnen geven, als onze huizen niet kunnen ontvangen en onze kerken niet kunnen opnemen en accepteren”.

De Bijbel zelf geeft ontelbaar veel concrete handreikingen, b.v. door wat in een
eeuwenlange traditie de zeven werken van barmhartigheid worden genoemd.
dia 7 Of beter: zes ervan komen uit de Bijbel, uit wat Jezus leert in Matteüs 25:
de hongerigen te eten geven, wie dorst hebben te drinken geven, wie geen kleren
heeft kleren geven, vreemdelingen bed, bad en brood geven, zieken verzorgen en gevangenen bezoeken – doden begraven is door een latere paus aan toegevoegd.
dia 8
Verder kun je uit de Bijbel ook meer ‘geestelijke’ werken van bamrhartigheid afleiden:
de zondaars vermanen, de onwetenden onderwijzen , de bedroefden troosten, in moeilijkheden goede raad geven, het onrecht geduldig lijden ,beledigingen vergeven
voor de ander bidden. Wat zou ons leven, ook het samenleven binnen de kerk – en in de Nederlandse en wereld-samenleving veranderen als dat veel meer zou gaan gebeuren: vergeving vragen aan elkaar, en vergeving schenken aan elkaar.
dia 9
Wat zou het mooi als alle kerken zo van 2016 een jaar van barmhartigheid zouden
maken, ik weet zeker dat het voor veel mensen en veel jaren erna veel zegen zou
zijn – laten we erom bidden, en eraan werken, ieder persoonlijk en allemaal samen.

Wat zou de kerk aan kracht winnen als dat van ons zou afstralen en we dat zouden voorleven aan de wereld van 2016: barmhartig zijn zoals onze Vader barmhartig is.

Ik wil afsluiten van een gebed, het is van de Poolse heilig verklaarde Faustina:
dia 10
“Help mij, O Heer,
• …dat mijn ogen barmhartig mogen zijn, zodat ik nooit achterdochtig zal zijn of zal oordelen naar uiterlijkheden, maar steeds zal zoeken naar wat mooi is in de ziel van mijn naasten en hen tot hulp zal zijn;
• …dat mijn oren barmhartig mogen zijn, zodat ik aandacht zal hebben voor de behoeften van mijn naasten, en niet onverschillig voor hun pijn en klachten;
• …dat mijn tong barmhartig mag zijn, zodat ik nooit kwaad zal spreken over anderen, maar woorden van troost en vergeving voor ieder zal hebben;
• …dat mijn handen barmhartig mogen zijn en vol goede daden;
• …dat mijn voeten barmhartig mogen zijn, zodat ik mij zal haasten mijn naaste te helpen, ondanks mijn eigen vermoeidheid;
• …dat mijn hart barmhartig mag zijn, zodat ik zelf zal delen in al het lijden van mijn naaste”

Geve onze goede God ons, en heel zijn kerk en wereld een jaar van barmhartigheid.

amen

liturgie morgendienst
votum en groet
zingen: Ps. 103: 1,5
wet van de HEER uit Lev. 19
zingen: Ps. 103: 3,4
gebed
Schriftlezing: Lev. 25: 1-13
zingen: Ps. 146: 5,7
Schriftlezing: Lucas 4: 14-21 en 6: 27-38
zingen: Ps. 146: 6,8
verkondiging: Luc. 6: 36 ‘Barmhartig als de Vader’
zingen: Zingend Geloven 2-92 – mel. Ps. 92

1 .God laat ons volop leven,
wij komen aan het licht,
Hij heelt wat heilloos is,
Hij is een God van vrede.
Wij mogen vrolijk vieren
een onbedreigd bestaan,
God heeft teniet gedaan
de afstand die wij schiepen.

2. God roept ons tot de orde
van zijn barmhartigheid,
wie eenmaal is bevrijd
zal vredestichter worden.
Geraakt door Gods genade
doet hij gerechtigheid,
wetend dat wereldwijd
het goede wint van ’t kwade

gebed
collecte – luisterlied Een Bergrede (M.Buwalda)
zingen: Lied 284: 1,2,3 ‘O lieve Heer, geef vrede
zegen
amen: NLB 425 ‘Vervuld van uw zegen’

liturgie middagdienst

votum en groet
zingen: Ps. 103: 1,3,5
gebed
Schriftlezing: Lev. 25: 1-13
zingen: Ps. 146: 5,7
Schriftlezing: Lucas 4: 14-21 en 6: 27-38
zingen: Ps. 146: 6,8
verkondiging: Luc. 6: 36 ‘Barmhartig als de Vader’
zingen: Lied 284: 1,2,3
geloofsbelijdenis
zingen: Gz. 144: 7
gebed
collecte
zingen: Gz. 147: 1 allen, 2 mannen, 3 vrouwen, 4 allen / refrein: allen
zegen

Prediker 3: 1-15: Gods tijd is de allerbeste tijd (oudejaarsdienst 31 december 2015)

liturgie oudejaarsdienst 31 december 2015
thema: Gods tijd is de allerbeste tijd
votum en groet
zingen: Ps. 90. 1,2 ‘Gij zijt geweest, o Heer, en gij zult wezen’
gebed
Schriftlezing: Prediker 1: 1-11
zingen: Ps. 90: 3,6 ‘O Here God, Gij wendt het mensenleven’
Schriftlezing: Prediker 3: 1-15
zingen: NLB 845: 1,2,3 (melodie Psalm 86) ‘Tijd van vloek en tijd van zegen’
verkondiging: ‘Gods tijd is de allerbeste tijd’.
zingen: Lied 432: 1,2,3 ‘ Wat God doet, dat is welgedaan’
gebed
collecte
zingen: NLB 416: 1,2,3 ‘Ga met God’
zegen
amen: NLB 416: 4
———————————————————————————————————
Gemeente van onze Heer Jezus Christus,
dia 1
‘Gods tijd is de allerbeste tijd’.
Dat thema is ontleend aan een van de eerste cantates van Johann Sebastian Bach.
‘Gottes Zeit is die allerbeste Zeit’ -ook wel genoemd de ‘Actus Tragicus’.
Dat tragicus komt daar vandaan dat die cantate voor een begrafenis was bestemd.
Het eerste koor grijpt terug op teksten uit de Bijbel die gaan over leven en sterven:
“In Hem leven wij en bewegen wij en zijn wij” – woorden van Paulus uit Hand. 16 -
en “Heer, leer ons eraan denken dat wij sterven moeten, zodat wij wijs worden” -
vrij naar Psalm 90:12: : leer ons onze dagen tellen, dat wij een wijs hart krijgen.

dia 2 koor uit Cantate 106

Gods tijd is de allerbeste tijd – daar bedoelde Bach de tijd van het sterven mee.
Zoals wij dat wel zeggen als iemand is overleden dat het zijn/haar tijd was, en vanuit
het geloof dat God onze dagen telt en ons leven leidt, zeggen: God vond het tijd.
Vanuit dat geloof kreeg onze broeder Klaas Glas er vrede mee dat het niet meer
goed zou komen met zijn gezondheid hier en nu en zei hij• ook dan is het goed.
Ook zijn dagen en jaren waren opgeschreven in Gods boek, en hij leeft nu bij God.

Vanavond wil ik dat thema breder trekken en het betrekken op de tijd als geheel.
In de lijn van wat we net gelezen hebben: “God heeft alles wat er is de goede
plaats in de tijd gegeven” (3:11) – dat geldt dus ook van het bijna voorbije jaar.
dia 3
Nee, niet dat je het zomaar zegt dat Gods tijd altijd en overal de beste tijd is.
B.v. als iemand ziek wordt of een ongeluk krijgt en misschien wel jong – te jong
naar onze beleving – sterft – meer dan een van ons heeft het meegemaakt dit jaar.
Maar ook als iemand oud is geworden en je hem of haar nog niet wilt missen.
Of als je een jaar achter de rug hebt met onverwacht nare dingen of nog steeds
geen baan of een stukgelopen relatie of een andere ingrijpende teleurstelling.
Dan valt dat zwaar en dan komen veel vragen en misschien wel onbegrip en
boosheid in een mens op, en dat moet je niet wegstoppen en hoef je niet weg
te stoppen, daar moet je doorheen en dat mag je delen met mensen, en met
God – lees maar de psalmen en ook, zoals vanvond het boek Prediker: een
boek dat eerlijk verwoordt hoe het leven ‘onder de zon’ in elkaar steekt en
wat veel mensen ervaren en zich afvragen: welk voordeel heeft het om hard
te werken, geld te verdienen, plezier te maken en ook – om gelovig te zijn…?
dia 4
In 3: 9 wordt die vraag gesteld na die opsomming met al dat wel en wee, net
zo bont en afwisselend – noem het grillig en onvoorstelbaar – als het leven zelf:
een tijd om geboren te worden en om te sterven,om te planten en weer te rooien,
om af te breken en op te bouwen, om te huilen en te lachen, en zoveel meer waar
ook 2015 vol van was: in uw en jouw en mijn leven, in onze omgeving, in de wereld met zoveel moois en moeilijks: geboortes, huwelijken, vakanties,feesten, muziek
en dans, mooie diensten en goede gesprekken in de kerk, jubilea, diploma’s -maar ook ziekte, begrafenissen, echtscheidingen, oorlogen, aanslagen, ongelukken,
en dichterbij conflicten, afscheid van elkaar moeten nemen als kerkleden,moeilijke bezoeken als ouderling of dominee, ontwikkelingen waar je wel eens wakker van ligt, vergaderingen die niet altijd lopen als gehoopt, eenzaamheid, gemis aan aandacht..
Met dan die vraag: welk voordeel heeft het om je zo druk te maken en om te tobben?
Prediker zegt zelfs: ik heb het ervaren als een kwelling is die God een mens oplegt.
En Paulus wijst het aan als gevolg van onze gemeenschappelijke zonde dia 5
Het lijkt allemaal nogal negatief en zwartgallig: het heeft allemaal toch geen zin……
Maar nee, dat kan ook de bedoeling niet zijn want het is God die boven de tijd staat, ook boven al die dagen en nachten met wel en wee, al dat mooie en dat moeilijke…
Het klinkt als geloofsbelijdenis: God heeft alles de goede plaats in de tijd gegeven,

Verderop staat: “Wees blij op de dagen dat het goed met je gaat, maar zie op de slechte dagen in dat God naast de goede ook de slechte dagen heeft gemaakt” (7: 14)
Een uitroepteken achter ons thema: ‘Gods tijd is de allerbeste tijd’, want in goede tijden en slechte tijden is God erbij en houdt God ons vast en we geloven met de psalmen dat niemand Gods plan ongedaan kan maken dat over alle tijden gaat, en ook dat al onze dagen en onze jaren in Gods boek staan en dus niet voor niets zijn.

Gods tijd is de allerbeste tijd, dat wil ook zeggen dat we maar niet moeten klagen dat we in een boze tijd leven en dat het allemaal toch maar slechtis en alles achteruit gaat, en dan heimwee hebben naar vroeger als een soort verloren paradijs – waarbij we dan makkelijk vergeten wat vroeger moeilijk was en reden was om te klagen.
De Prediker waarschuwt ons voor zinloze nostalgie of terug verlangen naar vroeger: “Je moet je niet afvragen waarom vroeger alles beter was.Dat is niet erg verstandig.”

Nee, want ook al zou je in sommige opzichten gelijk hebben, je schiet er niets mee op want vroeger is voorbij, je leeft nu, en je profiteert ook van veel dat er nu is.
En vooral: als je gelooft dat God alle dingen leidt, ook je eigen leven, dan geloof je daarmee ook dat God je in deze tijd laat leven en je hier en nu een taak geeft.

Gods tijd is de allerbeste tijd, omdat en als die tijd is gevuld met de liefde die God voor ons heeft en aan ons geeft, en die we mogen delen met elkaar en uitstralen
naar elkaar en naar anderen om ons heen – dan is elk jaar en elke dag vol zegen!
Vers 14 geeft ons een flinke brok huiswerk mee voor elke dag en ook voor weer een
nieuw jaar: “Alles wat God doet…doet Hij voor altijd. Daar is niets aan toe te voegen, daar is niets aan af te doen. God doet het zo dat wij ontzag voor Hem hebben”.
Elk jaar, ook 2015, was een jaar van de Heer, zoals we soms zeggen: Anno Domini…in het jaar van onze Heer….en: het jaar 2015 of 2016 na Christus.
Met de bedoeling en opdracht dat we elke dag leven met en voor onze Heer.

Zie dat ook als een spiegel die ons voorgehouden wordt, op deze laatste
avond van het jaar, als een soort achteruitkijkspiegel terug het jaar door: dia 6
wat heb ik gedaan met die tijden: met die mooie momenten en die moeilijke
dagen; wat was mijn rol in dat lastige gesprek; wat was mijn inbreng – of
niet – tijdens dat familieweekend of op die gemeenteavond; hoe kijk ik
terug op een jaar werken voor de zaak;de studie voor school; de zorg voor
mijn kinderen; de omgang met mijn ouders; wat deed ik eraan om pesten
te voorkomen of heb ik er juist driftig aan meegedaan; wat is ook samen
onze uitstraling als kerk naar buiten toe; en hoe ging ik om met verdriet
en teleurstelling; heb ik anderen bemoedigd of juist – misschien wel
onbedoeld – pijn gedaan; en wat is er terecht gekomen van dat lied dat
we ook afgelopen jaar meegezongen hebben: “maak mijn uren en mijn
tijd, tot Uw lof en dienst bereid; neem ook mijn verdriet en mijn vreugde
in Uw dienst, neem mijzelf en voor altijd ben ik aan U toegewijd”. Echt?
Ik denk dat eerlijk terugkijken leerzaam kan zijn, ook soms schokkend,
en vast ook reden voor veel dankbaarheid voor wat God gaf en hoe God
zorgde, en dat God ondanks zoveel weer verder wilde met ons en ons
leven spaarde,en dat Hij ons leven waardevol vind en ons gebruiken kan.

Die achteruitkijkspiegel helpt als het goed is ook om te blijven werken aan verandering, verbetering, bekering, niet van die ander maar van onszelf
want je kunt niemand en niets veranderen dan alleen jezelf – werk aan de
winkel dus, en geen slachtofferrol en niet de schuld leggen bij alles en
iedereen behalve bij jezelf en al helemaal niet God aansprakelijk stellen
wat je doet als je de omstandigheden de schuld geeft of die moeilijk tijd
waarin we leven want God heeft alles een goede plaats in de tijd gegeven
leert de Prediker ons – en hij heeft het ook moeten leren door schade en
schande en dwars tegen veel teleurstelling en frustraties heen – het was
uiteindelijk het enige houvast bij zoveel dat ondoorzichtig en lastig was.
dia 7
Ja, en dat geeft ook vertrouwen voor de toekomst die ook van God is.
Als je niet verder kijkt dan wat je om je heen ziet en ook zelf ervaart, kom je
verder dan dat refrein dat het allemaal lucht en leegte is en najagen van wind.
Dat als het erop aan komt er ondanks zoveel dat verandert en nog zal veranderen, niets nieuws onder de zon is, en dat vroeg of laat elk mens moet sterven – zoals
in dat liedje van Stef Bos. “wij vallen als bladeren en de wind neemt ons mee”.
Het houdt ons klein en zet ons met beide benen op de grond als we even zouden denken dat we zelf ons leven onder controle hebben en onze toekomst kunnen
uitstippelen – dan zegt de Prediker eerlijk: geen mens kan in de toekomst zien.
Laat staan dat je die toekomst zelf kunt maken en je leven in de grip kunt houden.
We lazen dat God de mens inzicht in de tijd heeft gegeven – letterlijk dia 8 : ‘de eeuw – of de eeuwigheid – in het hart gelegd= het besef dat er meer is dan het leven van hier en nu, en het verlangen over de horizon heen te kijken naar na morgen -
maar “toch kan de mens het werk van God niet van begin tot eind doorgronden”.
Dat geeft spanning maar tegelijk ontspanning: als je gelooft dat je leven met al
die dagen en momenten en hoogten en diepten in Gods hand zijn en dat God
wat Hij doet voor altijd doet, en ook jouw en mijn leven en wat daarin gebeurt
meeneemt naar zijn toekomst: “God haalt wat voorbij is altijd weer terug”.

Misschien dat het u of jou benauwd of bang maakt: maar komt God dan ook
terug op wat zo fout ging, op die zonde die ik deed,of dat waarvoor ik me schaam?
Zoals soms gezegd wordt dat God eens als Hij oordeelt alles weer gaan oprakelen.
Maar dat is niet wat de Prediker bedoelt, en het zou strijden met wat we mogen
geloven van Gods vergeving. “Zo ver het oosten is van het westen, zo ver heeft Hij onze zonden van ons verwijderd” (Psalm 103) en: “U zult al onze zonden tenietdoen. Onze zonden werpt U in de diepten van de zee” (Micha 7). Dan zijn ze ook echt weg!
dia 9
Maar wat hier bedoeld is, is dat wat wij ervaren als vluchtig en voorbijgaand, in het plan van God allemaal een plek heeft – “God heeft alles wat er is een goede plek in
de tijd gegeven” – en dat het niet voor niets is en God ons leven niet vergeten zal.

Dat – een lied – “ons zorgen en werken ergens toe dient, dat ons leven hangt aan Iemand; dat ons schreien en ons lachen ergens toe leidt, – onze liefde stoelt op Iemand; dat ons hopen en vertrouwen ergens op slaan – dat ons lijden voert tot Iemand”; en dat dus ook 2015 en al die dagen die achter ons liggen met lief en leed, dat al die hoogtepunten en dieptepunten, zinvol waren omdat we geloven dat – weer een lied – “als er dan geen zin is in ons werk gelegen, God daarin dan zin aan kan en wil geven met het uitzicht van Gods grote toekomst: “dat wij als weleer bewonen zonder pijn een aarde waar wij weer – voorgoed en helemaal – gelukkig kunnen zijn”.

We sluiten af met de bemoediging van de apostel Paulus – zondag meer daarover -
in 1 Korintiërs 15: 58: “Kortom, geliefde broeders en zusters, wees standvastig en onwankelbaar en zet u altijd volledig in voor het werk van de Heer, in het besef dat
door de Heer uw inspanningen nooit tevergeefs zijn”.

Een goede jaarwisseling gewenst en ga met God, dan zal Hij met u en jou zijn.
Tot wij weer elkaar ontmoeten en in zijn naam elkaar begroeten. Ga met God!

amen dia 10